فعاليتهاي مرتبط با ICT/ فعاليتهاي آتي
فعاليتهاي آتي
با توجه به گسترش شيوههاي نوين در حوزه فناوري اطلاعات و نيز برنامهريزي مركز آمار ايران براي ارتقاي جايگاه ICT در جريان فعاليتهاي خود، پيشبيني شده است كه مجموعه فعاليتهايي در ماههاي آينده تا پايان سال 1387 در اين خصوص به اجرا درآيد، كه مهمترين آنها عبارتند از:
· سامانه جامع مديريت پايگاه ملي اطلاعات و اقلام خام آماري
يكي از مهمترين طرحهاي زيربنايي و مرتبط با ICT مركز آمار ايران سامانه جامع مديريت پايگاه ملي اطلاعات است كه در آينده نزديك اجرا خواهد شد. اين پروژه مورد تاكيد مخصوص هيئت محترم دولت و شخص رياست جمهوري بوده و مركز آمار ايران سعي ميكند با توجه مشكلات نظام توليد و جمعآوري موازي آمارهاي رسمي و اطلاعرساني آنها، طي يك فرايند استاندارد به گردآوري و يكسانسازي آمارهاي رسمي پرداخته و آنها را به صورت يك سامانه آماري مجتمع در اختيار كاربران قرار دهد.
خلاصهاي از قابليتهاي مهم اين طرح به شرح زير ميباشد:
- امكان جمعآوري آمارهاي خام، ثبتي و غيرثبتي دستگاههاي دولتي
- امكان يكتاسازي اطلاعات آماري
- امكان تهيه و به روزآوري چارچوبهاي آماري
- امكان پردازش اقلام و توليد اطلاعات آماري
- امكان كنترل و برقراري ارتباط بين دادههاي خام جهت تهيه و توليد آمار
· كتابخانه ديجيتال:
يكي از طرحهاي آتي كتابخانه مركز، راهاندازي كتابخانه ديجيتال است يعني گردآوري و سازماندهي اطلاعات با هدف اشاعه و در دسترس قرار دادن آن به صورت الكترونيكي. بخشي از اطلاعات اين كتابخانه، متن كامل مجموعه نشريات منتشره توسط مركز است كه با قابليت جستجو در فيلدهاي مختلف طراحي شده و از طريق اينترنت در دسترس كليه كاربران قرار ميگيرد.
دسترسي كاربران به متن كليه مجلات كشور به صورت الكترونيكي و ناپيوسته، از طريق شبكه داخلي مركز و بدون محدوديت تعداد كاربر و نيز دسترسي مراجعان كتابخانه به متن مجلات تخصصي آماري لاتين كتابخانه، به صورت پيوسته و از طريق اينترنت از ديگر امكانات پيشبيني شده در اين كتابخانه است.
· پايگاه مديريت دانش و مستندات
دسترسي به سوابق ، طبقهبنديها، استانداردها، قوانين و مقررات و ... در همه سطوح نيازمند يک پايگاه داده منسجم ميباشد. همچنين استفاده از اطلاعات موجود در آن مورد استفاده پايگاه اطلاعات آماري کشور و در نتيجه کاربران آن خواهد بود. بنابراين ايجاد يک پايگاه داده منسجم به منظور دسترسي به دادههاي پايهاي و مورد استفاده در مرکز احساس میشود.
ذخيره سازي و بازيابي تعاريف و مفاهيم اقلام آماري به همراه سابقه تغييرات آنها، طبقهبنديها و ارتباطات آنها با يکديگر، استانداردها و دستورالعملهاي فعاليتها، سياستها ، قوانين و مقررات آماري و اطلاعات مربوط به فرايندها و روشها با امکان نگهداشت سابقه تغييرات و همچنين مکانيزه نمودن فرايند شناسايي و تأمين نيازهاي علمي و پژوهشي مرکز، پاسخ دهي مناسب و به موقع به آن و مديريت بهينه منابع علمي، تحقيقاتي و پژوهشي سازمان هدف اين پروژه ميباشند . در واقع مهمترين نقش اين سامانه، راهبري و هدايت کارشناسان در انجام صحيح مأموريتهاي شخصي خود و کاهش برخي دوباره کاريها است . ميتوان گفت اين سامانهها به صورت نوعي پشتيبان و تغذيه کننده محتوايي فعاليتهاي ديگر در راستاي کليه اهداف کلان سازمان است.
· سامانه تهيه و اجراي طرحهاي آماري
ارائه آمارهای توليدی به دنبال استخراج دادههای جمعآوری شده امکانپذير بوده و اين امر نيازمند وجود يک سامانه يکپارچه استخراج به همراه تنظيم مستندات آنها و ارتباط با اقلام آماری تعيين شده در نظام آماری میباشد. بنابراين تهيه چنين سامانهای که بتواند جوابگوی نيازهای آماری کاربران باشد، میتواند پايگاه اطلاعات آماری کشور را در غنیسازی آن کمک نمايد و دقت و سرعت در ارائه اين آمارها میتواند با استفاده از اين سامانه امکانپذير شود.
يکپارچه سازي فرايند تهيه و اجراي طرحهاي آماري به منظور سرعت بخشيدن به اين فرايند و کنترل عدم سازگاري در گذر از يک مرحله به مرحله ديگر در طول اجراي يک طرح آماري از مهمترين اهداف ايجاد اين سامانه است . سامانه کاربردي تهيه و اجراي طرحهاي آماري با کاهش زمان توليد آمار و تأمين جامعيت آمارهاي توليدي منجر به جلب رضايت کاربران آمار ميشود . از طرف ديگر مسئله جامعيت و يکپارچگي آمارهاي توليد شده، قابليت ساماندهي پايگاه اطلاعات آماري کشور را بسيار افزايش خواهد داد . با بهره جستن از اين سامانه ميتوان به حذف هزينهها و فعاليتهاي غير ضروري و مديريت مؤثر فعاليتها در راستاي افزايش بهرهوري و ثمربخشي نظام توليد آمار در کشور حرکت کرد.
· سامانه حسابهاي اقتصادي
حسابهای اقتصادی، متغيرهای اقتصاد کلان هستند که گردش ريالی آنها نمايانگر وضعيت اقتصادی کشور است. از آن جا که توليد اين بخش از اطلاعات بر اساس قانون به عهده مرکز آمار ايران قرار داده شده، لذا ايجاد يک سامانه يکپارچه در توليد اين اطلاعات احساس میشود. بنابراين هدف ايجاد سامانه يکپارچه توليد حسابهای اقتصادی خواهد بود.
اين سامانه کاربردي براي تهيه و توليد حسابهاي اقتصادي به صورت يکپارچه طراحي شده و شامل جمعآوري اطلاعات و تبديل آن به حساب ملي، آزمون صحت اطلاعات به صورت دستهبندي شده و باعث تسريع در تهيه حسابهاي ملي و همچنين تضمين کيفيت اين اطلاعات است . به دليل اين که تهيه حسابهاي ملي به صورت گروهي انجام ميشود يکي از خصوصيات بارز اين سامانه امکان ايجاد کار گروهي بر روي دادههاي مشترک ميباشد.
· نرمافزار اطلاعرساني الكترونيك نتايج سرشماري عشاير- 1387
با اتمام سرشماريها و استخراج نتايج حاصل از آن در قالب جداول انتشاراتي ، با وجود ارائه اين جداول در وبگاه مركز آمار ايران، معمولا" كاربراني هستند كه نيازمند دريافت گروهي از جداول ميباشند كه دسترسي از طريق وبگاه مركز امكانپذير ولي با صرف زمان زياد خواهد بود. بنابراين نرمافزاري كه بتواند انتخاب گروهي جداول را تسهيل بخشيده و سپس ارائه آنها را در قالب يك نرمافزار در اختيار كاربر قرار دهد، براي مركز نياز ميباشد.
· نرمافزار جمعآوري آمارهاي ثبتي به منظور تهيه سالنامه آماري كشور
مركز آمار ايران همه ساله اقدام به تهيه سالنامه آماري كشور مينمايد كه بخش مهمي از آن را آمارهاي ساير دستگاههاي توليد كننده آمار تشكيل ميدهد. در فرايند جمعآوري اين آمارها از دستگاهها عمدتا" صرف زمان بسيار زياد به منظور تعامل با دستگاهها ، پيگيري و در نهايت بررسي كيفي آمارها انجام ميگيرد. علاوه بر آن ارائه آمارها در قالبهاي متفاوت و تبديل آنها در قالب مورد نياز مركز از هزينههايي است كه بر آن مترتب است. بنابراين وجود يك سامانه جمعآوري آمارها از دستگاههاي اجرايي با فرمت مشخص و يكسان كه كنترلهاي كيفي را در فرايند خود داشته و بتوان به سالنامه كيفي مناسب دست يافت ، از نيازهاي مبرم مركز آمار ايران خواهد بود.
· سامانه نظرسنجي
استفاده از نظرسنجيها و تحليل نتايج به دست آمده از آنها، از روشهاي بهبود روشها ميباشد كه ميتواند در بهينهكردن روشها و مديريت فرايندها موثر باشد. به همين دليل همواره در مركز آمار ايران هم اين روش به كار گرفته شده است. استفاده از روشهاي كاغذي و دستي براي انجام نظرسنجي، علاوه بر طولاني شدن فرايند نظرسنجي و صرف هزينه نامناسب مانند بهكارگيري فرمهاي كاغذي در كل مركز، نگهداري فرمها و ارائه نتايج آنها نيز با دشواري انجام ميگيرد. به همين دليل پيادهسازي نرمافزاري كه علاوه بر قادر بودن طراحي فرمهاي نظرسنجي و اختصاص افراد ذيربط به منظور پاسخگويي، ارائه نتايج مورد نظر نيز از ويژگيهاي آن باشد، نياز ميباشد.
· استفاده از E-form در آمارگيريها و ساير فعاليتهاي جاري
به دنبال استفاده از نرمافزار e-form در برخي فعاليتهاي سازماني، مركز آمار ايران بر آن شد تا نسبت به توسعه كاربرد اين نرمافزار در فعاليتهاي جاري و ارائه خدمات اينترنتي خود، به كارگيري e-form در اجراي طرحهاي آمارگيري را نيز به اين مجموعه فعاليتها اضافه نمايد. استفاده از e-form موجب حذف فرمهاي كاغذي و تسهيل و تسريع امور جاري خواهد شد.
· نشر الكترونيك
نشر الكترونيك نوعي نشر محتوا است كه در آن با استفاده از فناوري اطلاعات، كليه اطلاعات به صورت الكترونيكي توليد و توزيع ميشود. در اين شيوه نشريه با حفظ كل ساختار از قبيل متن، جداول، نمودار، پيوستها و ... به صورت مالتي مديا در اختيار كاربران قرار ميگيرد. نشريه سالنامه آماري كشور كه به دو زبان فارسي و انگليسي منتشر ميشود از جمله نشرياتي است كه به اين شيوه در اختيار متقاضيان قرار گرفته است.
از آنجا كه دسترسي به اطلاعات الكترونيكي از طريق شبكههاي اطلاعاتي و بدون محدوديت جغرافيايي و زماني امكانپذير است و جستجو در اطلاعات الكترونيكي به طور سريع و كامل صورت ميگيرد و نتيجه آن نيز قابل ذخيره و چاپ است، مركز آمار نيز تصميم به توسعه انتشار تمام منابع اطلاعاتي خود به شكل الكترونيكي نموده و در صدد است كليه نشريات خود را علاوه بر چاپ كاغذي به صورت الكترونيكي در قالب لوح فشرده نوري نيز منتشر نمايد. همچنين حذف نشريات كاغذي و جايگزيني نسخههاي الكترونيكي آنها به تدريج در دستور كار قرار دارد.
· سامانه اشتراك نشريات
در راستاي بهبود سامانه اشتراك نشريات مركز و دسترسي سريعتر متقاضيان به نشريات مورد نياز، اين مركز در نظر دارد خدمات اشتراك نشريات خود را به صورت الكترونيك به كليه متقاضيان عرضه نمايد. در اين شيوه مشتركين نشريات خواهند توانست با وارد نمودن مشخصات نشريه مورد نظر خود در فرم مخصوص تعبيه شده در درگاه ملي آمار نسبت به سفارش و سپس دريافت نشريه اقدام نمايند. و يا در فهرست مشتركين نشريات مركز قرار گيرند.
· چاپ ديجيتال نشريات مركز
در راستاي بهبود كيفيت و سرعت در انجام چاپ نشريات آماري، اين مركز در نظر دارد با استفاده از شيوه چاپ ديجيتال نسبت به انتشار نشريات خود اقدام نمايد. استفاده از اين شيوه نه تنها موجب افزايش كيفيت چاپ نشريات ميشود بلكه سرعت چاپ را نيز بالا ميبرد. از مزاياي ديگر استفاده از چاپ ديجيتالي ميتوان به جلوگيري كردن از انبار نمودن و انتشار مازاد نشريات اشاره كرد.
· بررسي روشهاي انتقال اطلاعات از PDA بر روي پايگاه داده مركزي
از آنجا كه طرحهاي آماري به طور گسترده در كشور اجرا ميشود و نيز بسترهاي مخابراتي بهطور يكسان در كل كشور توزيع نشده، لازم است در پايان اجراي آمارگيري با استفاده از PDA از روشهاي متعددي مانند انتقال فايل حاوي اطلاعات از طريق اينترنت به پايگاه، مراجعه مأمور به ستاد و تخليه كارت حافظه در روي سامانه رابط و نيز از طريق بلوتوث و ... استفاده شود. اجراي اين روشها سرعت انتقال دادهها به پايگاه داده مركزي براي پردازش اطلاعات و اطلاعرساني آماري را چند برابر نموده و امنيت دادهها را نيز محفوظ ميدارد.